Cổng Port là gì? Chức năng và cách phân loại chính xác

Bạn thường xuyên nghe đến Cổng Port khi cài đặt Tường lửa (Firewall) hoặc Quản lý kết nối mạng, nhưng chưa rõ Port là gì và tại sao chúng lại quan trọng như người gác cổng cho dữ liệu?

Cổng Port không chỉ là Port vật lý (USB, Ethernet) mà còn là Port logic (Port phần mềm) trong giao thức TCP/UDP. Nó đóng vai trò thiết yếu trong việc chọn lọc và truyền tải dữ liệu, đảm bảo gói tin đến đúng ứng dụng (Ví dụ: Port 80 cho HTTP).

Bài viết này sẽ phân tích Cổng Port là gì, các chức năng chính của Port, cách phân loại chính xác (từ Well-Known Port đến Dynamic Port) và hướng dẫn cách kiểm tra Port đang mở bằng lệnh netstat trên Windows, giúp bạn làm chủ Bảo mật mạng.

1. Cổng Port là gì?

Cổng Port là một khái niệm kép trong máy tính và mạng, bao gồm cả yếu tố vật lý và yếu tố logic:

• Port Vật lý: Là Cổng kết nối trên thiết bị (Ví dụ: USB, Ethernet, HDMI, Thunderbolt) cho phép truyền tải dữ liệu vật lý giữa các thiết bị.
• Port Logic (Port Phần mềm): Là một số định danh (16-bit, từ 0 đến 65.535 port) gắn với Địa chỉ IP của thiết bị. Port logic hoạt động ở Lớp Transport (Lớp Vận chuyển) của Mô hình OSI.

Port giúp chọn lọc và truyền tải dữ liệu từ Địa chỉ IP chung đến đúng ứng dụng hoặc dịch vụ cụ thể đang chạy trên máy tính.

• Xem thêm nội dung: botnet là gì tại Omnilogin
• Xem thêm nội dung: gateway là gì tại Omnilogin
• Xem thêm nội dung: địa chỉ mac là gì tại Omnilogin
• Xem thêm nội dung: wlan là gì tại Omnilogin

2. Những chức năng chính của Port logic

Port logic đóng vai trò là "người gác cổng" chính trong việc xử lý lưu lượng truy cập:

1. Phân phối dịch vụ và ứng dụng: Đảm bảo gói tin của Giao thức TCP/UDP (Port bit 16 đứng đầu gói tin) được chuyển giao chính xác (Ví dụ: Port 443 cho HTTPS, Port 25 cho SMTP).
2. Kiểm soát dữ liệu ra vào (Người gác cổng): Port hoạt động như người gác cổng, điều tiết dữ lượng để tránh tắc nghẽn và quản lý kết nối mạng.
3. Ngăn ngừa xâm nhập trên máy tính: Phối hợp với Tường lửa (Firewall) để chặn hoặc cho phép các gói tin đến. Port không được mở là cách ngăn ngừa xâm nhập trên máy tính hiệu quả nhất.

3. Phân loại các loại port

Tổng cộng có 65.535 Port được IANA (Internet Assigned Numbers Authority) phân chia thành ba nhóm chính:

| Phân loại | Số cổng | Phạm vi | Ứng dụng chính |
| :---- | :---- | :---- | :---- |
| Well-Known Port (WKP) | 0 – 1023 | Các dịch vụ mạng cơ bản và phổ biến. | Port 80 (HTTP), Port 443 (HTTPS), Port 21 (FTP), Port 22 (SSH). |
| Registered Port (RP) | 1024 – 49151 | Các ứng dụng của người dùng hoặc công ty. | Các ứng dụng máy khách, Game Server. |
| Dynamic/Private Port (D/PP) | 49152 – 65535 | Các Port tạm thời, ngẫu nhiên. | Được máy khách (Client) tự động gán khi khởi tạo kết nối. |

3.1. Well-Known Port (WKP) (0 – 1023)

Là các Port tiêu chuẩn, được gán vĩnh viễn cho các dịch vụ mạng cơ bản.

Ví dụ: Port 23 cho Telnet, Port 110 cho POP3, Port 143 cho IMAP.

3.2. Registered Port (RP) (1024 – 49151)

Là các Port dành cho các ứng dụng của người dùng hoặc các công ty.

Ứng dụng: Các công ty cần Đăng ký cổng Port này với IANA để tránh xung đột Port với các dịch vụ khác.

3.3. Dynamic/Private Port (D/PP) (49152 – 65535)

Là các Port tạm thời, được gán ngẫu nhiên khi Máy khách khởi tạo kết nối mạng. Sau khi kết thúc phiên, Port sẽ được giải phóng.

4. Ứng dụng thực tế của Port

• Port Forwarding: Là ứng dụng quan trọng, sử dụng Port logic để chuyển hướng lưu lượng truy cập từ Internet đến một thiết bị nội bộ cụ thể.
• Bảo mật mạng (Tường lửa): Tường lửa (Firewall) sử dụng Port để kiểm soát dữ liệu ra vào. Đóng các Port không cần thiết là biện pháp an ninh mạng cơ bản để tránh bị tấn công.
• Quản lý kết nối mạng và IP Port là cốt lõi cho Antidetect Browser. Khi sử dụng Proxy, người dùng cần cấu hình chính xác IP Port để đảm bảo lưu lượng truy cập được mã hóa đi qua Port cụ thể đó, tránh lộ địa chỉ IP thật.

5. Cách kiểm tra trạng thái Port trên Windows

Để xem các IP Port đang mở hoặc đang sử dụng trên máy tính (Windows) của bạn:

1. Mở Command Prompt: Mở CMD (Command Prompt) với quyền Administrator.

2. Sử dụng lệnh Netstat: Gõ lệnh netstat -a -n và nhấn Enter.
3. Kết quả: Lệnh này sẽ hiển thị tất cả các kết nối Giao thức TCP/UDP, Địa chỉ IP và IP Port đang hoạt động (Local Address và Foreign Address).

4. Kiểm tra từ xa: Sử dụng công cụ Port Scanner trực tuyến để kiểm tra trạng thái IP Port công cộng của bạn.

6. Điều kiện để Đăng ký và Lựa chọn Port phù hợp

6.1. Quy định Đăng ký Chính thức (IANA)

Đây là quy trình chuẩn hóa các Port được sử dụng cho các dịch vụ phổ biến trên Internet (Registered Port):

• Quy định IANA: Việc Đăng ký cổng Port (Registered Port, từ 1024 đến 49151) phải tuân theo quy định của IANA (Internet Assigned Numbers Authority).
• Điều kiện IANA: Ứng dụng hoặc dịch vụ đó phải là tiêu chuẩn hoặc có tầm quan trọng nhất định để IANA gán Port, nhằm tránh xung đột Port với các dịch vụ khác trên toàn cầu.

6.2. Yếu tố Kỹ thuật Ảnh hưởng đến Lựa chọn Port Cục bộ

Khi lựa chọn Port cho các dịch vụ cục bộ hoặc máy chủ lưu trữ riêng, các yếu tố sau cần được xem xét để đảm bảo hiệu suất và khả năng tương thích của ứng dụng đang sử dụng Port đó:

Thông số Ổ cứng và Khả năng Chứa Tập tin: Thông số ổ cứng và kho lưu trữ của máy có thể gián tiếp ảnh hưởng đến việc lựa chọn Port nếu Port đó được dùng cho một dịch vụ có yêu cầu I/O (Input/Output) cao (như FTP Server).

Loại Tập tin Hỗ trợ: Mỗi Port logic chỉ phù hợp với luồng dữ liệu của một số dịch vụ nhất định. Việc đăng ký port (lựa chọn Port) nên dựa vào:

• Loại tập tin mà máy tính của bạn đang hỗ trợ.
• Thông số kho lưu trữ của hệ thống.

Lưu ý: Việc lựa chọn Port không tương thích với nhu cầu lưu trữ và dạng tập tin có thể dẫn đến khó khăn trong việc nhập hoặc xuất loại tập tin đa dạng.

7. Những câu hỏi thường gặp

7.1 Mối liên hệ giữa Port và Địa chỉ IP là gì?

Địa chỉ IP xác định thiết bị (máy tính) trên mạng, trong khi Cổng Port xác định ứng dụng/dịch vụ đang chạy trên thiết bị đó. Cả hai tạo nên Socket (Socket = IP Address + Port Number) để truyền tải dữ liệu.

7.2 Có bao nhiêu Port logic trên một thiết bị?

Có tổng cộng 65.535 port logic (từ 0 đến 65.535) có thể sử dụng trên một Địa chỉ IP (thiết bị).

7.3 Port 20 và Port 21 khác nhau như thế nào?

Cả hai đều thuộc giao thức FTP (File Transfer Protocol). Port 21 được sử dụng để điều khiển phiên (gửi lệnh, đăng nhập), trong khi Port 20 được sử dụng để truyền dữ liệu thực tế.

8. Kết luận

Cổng Port là gì? Nó là người gác cổng logic không thể thiếu trong Mô hình OSI và Giao thức TCP/UDP. Việc hiểu rõ chức năng và phân loại Port (WKP, RP, D/PP) giúp bạn kiểm soát kết nối mạng và Bảo mật mạng hiệu quả.

Đối với các chuyên gia cần quản lý kết nối mạng và IP Port thông qua Proxy để vận hành đa tài khoản an toàn, giải pháp Antidetect Browser là công cụ tối ưu.

Đăng ký dùng thử Omnilogin ngay hôm nay để trải nghiệm nền tảng hàng đầu giúp bạn kiểm soát cuộc chơi đa tài khoản với bảo mật tuyệt đối và kiểm soát hoàn toàn dấu vân tay kỹ thuật số.

Omnilogin - Antidetect Browser - Brother Company

Giải pháp anti-detect browser (trình duyệt anti-detect) hàng đầu, chuyên xử lý browser fingerprint và chống browser fingerprinting. Công nghệ antidetect (chống phát hiện) tiên tiến nhất.

▪️ Địa chỉ: Số 18 ngõ 2 Tân Mỹ, P. Mỹ Đình 1, Q. Nam Từ Liêm, Hà Nội

▪️ Hotline: 0984491688

▪️ Mail: info@omnilogin.net

▪️ Website: https://www.omnilogin.net/vi